iPhone-2018-oled-scherm

Schermtechnologie van Apple uitgelegd

Lees alles over de schermtechnologieën die Apple toepast in de de iPhone, iPad en MacBooks. Waarom kun je sommige schermen alleen met je vingers bedienen, hoe zit het met kleurweergave en heb je echt OLED nodig? We lopen alle opties langs.

Alles over Apple’s schermtechnologieën

Het scherm is het belangrijkste onderdeel van je iPhone, iPad en Mac. Om de content zo mooi en levensecht weer te geven past Apple meerdere schermtechnologieën toe. We hebben deze uitleg in vier onderdelen gesplitst. Allereerst de schermtechnologieën zoals OLED en de opvolgers daarvan. We bespreken de verschillende termen die Apple voor schermresoluties hanteert, zoals Super Retina en we kijken naar de verschillende manieren van kleurweergave, zoals True Tone. Daarna bespreken we nog enkele speciale eigenschappen van de schermen, zoals ProMotion en Haptic Touch. Op deze pagina vind je alle uitleg bij elkaar!

Apple’s schermtechnologieën

We bespreken hieronder de LCD-schermen die nog steeds in gebruik zijn op de iPad en Mac(Books). De meeste iPhones zijn ondertussen voorzien van OLED-schermen en dat geldt ook voor de Apple Watch. Toch staan hun opvolgers al aan de deur te kloppen, namelijk mini-LED en microLED.

LCD in Apple-producten

Vanaf het begin gebruikt Apple LCD-schermen en heeft de productie daarvan geperfectioneerd. De gebruikte technologie is steeds verder verbeterd, waardoor de LCD-schermen van Apple qua kleurweergave zijn uitgegroeid tot de beste ter wereld. Momenteel worden in de iPads en MacBooks nog steeds LCD-schermen gebruikt. Deze zijn voorzien van achtergrondverlichting, waardoor het niet mogelijk is om individuele pixels volledig uit te schakelen. Een LCD-scherm is daardoor nooit helemaal zwart. Voor de iPhones heeft Apple sinds de iPhone XR een verbeterde variant van LCD-schermen uitgebracht, genaamd Liquid Retina.

Naast standaard LCD-schermen zijn er ook IPS LCD-schermen. Deze hebben een iets betere kleurweergave, een hoger contrast en bredere kijkhoeken dan een standaard LCD display. Zwart is zwarter, kleuren zijn rijker en alles is beter zichtbaar vanuit verschillende hoeken, zonder dramatisch verlies van contrast.

Liquid Retina in Apple-producten

Liquid Retina is een verbeterde variant van LCD. Het is te vinden in de iPhone XR, iPhone 11 en de iPad Pro’s van 2018 en 2020. Liquid Retina heeft een aantal voordelen ten opzichte van gewone LCD-schermen:

  • Een vrijwel randloos scherm tot in de hoeken.
  • Breder kleurbereik en realistischer kleuren.
  • Ondersteuning voor Tap to wake: scherm inschakelen door erop te tikken.

Liquid Retina kleurenscherm

Daarnaast werkt het Liquid Retina-scherm met True Tone, waar je verderop over leest. Liquid Retina biedt ook een nieuwe vorm van aanraaktechnologie: 120Hz Touch Sensing. Dat betekent dat het scherm met een frequentie van 120Hz aanrakingen registreert. Dit heeft overigens niets te maken met de 120Hz refresh-rate van de ProMotion-schermen in de iPad Pro’s, waar je verderop over leest. Het gaat bij Touch Sensing om de snelheid waarmee aanraking wordt gedetecteerd. Dat is dus iets anders dan de verversingssnelheid van bijvoorbeeld animaties, waardoor scrollen soepeler gaat.

OLED-schermen in Apple-producten

OLED is de opvolger van LCD-schermen. In de Apple Watch Series 0 (2015) paste Apple voor het eerst een OLED-scherm toe en enkele jaren later volgde de iPhone X (2017). Inmiddels is Apple sinds de iPhone 12-familie overgestapt op OLED. iPads en MacBooks met OLED-scherm worden in 2022 verwacht.

HomePod mini.

OLED heeft diverse voordelen ten opzichte van LCD. Het contrast is hoger, de kleuren zijn mooier, zwart is dieper zwart en de schermen zijn ook energiezuiniger. Maar inmiddels staan nieuwere technologieën met nog betere eigenschappen al in de startblokken.

Mini-LED in toekomstige Apple-producten

Mini-LED is een schermtechniek die Apple zou willen toepassen in de toekomstige iPads en Macs. In recente televisies vind je vaak een technologie genaamd local dimming. Dit zorgt ervoor dat delen van het scherm gedimd kunnen worden om het contrast te verhogen. Mini-LED doet feitelijk hetzelfde als local dimming, maar dan op veel nauwkeuriger schaal, met veel kleinere panelen dan je in een televisiie vindt. Dit zorgt voor grotere nauwkeurigheid in contrast ten opzichte van gewone LED-schermen. Een ander gevolg is dat niet alle panelen tegelijk aan hoeven te staan en dat levert een langere batterijduur op.

MicroLED in toekomstige Apple-producten

MicroLED is nog geavanceerder dan mini-LED, omdat het vele malen kleiner is. Deze schermen zijn nog wat te duur voor massaproductie van MacBooks en iPads, maar in de Apple Watch zou Apple het al wel kunnen toepassen. Een MicroLED-scherm (ook: mLED of µLED) bestaat meerdere microscopisch kleine LEDs, die per pixel een eigen verlichting hebben. Daardoor zijn ze per pixel aan te sturen.


Schermresoluties van Apple-producten

De schermresolutie is het aantal pixels in de lengte en de breedte van Apple-producten. De allereerste iPhone had een schermresolutie van 320×480 pixels, een stuk minder dan de huidige modellen. Zo heeft de iPhone 12 Pro Max een schermresolutie van 2778×1284 pixels. Er pas daardoor veel meer informatie op het scherm en de schermen zelf zijn ook veel groter. Het schermformaat wordt aangegeven in inch, bijvoorbeeld 6,7-inch. Dit wordt diagonaal gemeten, van hoek tot tegenoverliggende hoek. Daarnaast is het bij schermen ook van belang wat de pixeldichtheid is: hoe meer pixels per inch, hoe scherper de teksten. Je zou tenslotte ook niet kunnen kijken naar de beeldverhouding, bijvoorbeeld 16:9. Dit is de verhouding tussen lengte en breedte.

Retina-schermen in Apple-producten

In vrijwel alle Apple-producten vind je minimaal een Retina-scherm. Dit is een marketingterm voor schermen met een hoge pixeldichtheid. De iPhone 4 was het eerste Apple-product met een Retina Display. Deze had een schermresolutie van 960 x 640 pixels en een pixeldichtheid van 326 ppi (pixels per inch). Sindsdien kom je de term ook tegen bij andere producten van Apple, zoals de Apple Watch, iPad en Macs.

Er is geen strikte grens voor Retina, maar Steve Jobs zei bij de introductie van de iPhone 4 dat het aantal pixels op een Retina-scherm ongeveer 300 ppi moet zijn voor een apparaat dat je op 10 tot 12 inch afstand van je oog vasthoudt. Bij iPhones en iPads is dit het geval en ligt pixeldichtheid dan ook op dit niveau, of hoger.

Super Retina in Apple-producten

In de iPhone X heeft Apple voor het eerst een Super Retina Display gebruikt. Deze heeft een veel hogere resolutie (2436 x 1125) dan gebruikelijk en ook de pixeldichtheid (458 ppi) is hoger dan je bij eerdere iPhones ziet. Ter vergelijking: de iPhone 6 had een pixeldichtheid van 326 ppi.

Super Retina is nog geen 4K, maar komt eerder in de buurt van de 4K. Wil je 4K-video’s bekijken, dan kun je dit op verschillende manieren doen: via de Apple TV 4K, aangesloten op een geschikte 4K-televisie, of op een iMac of extern scherm met 4K-ondersteuning. Apple maakt iMacs met 4K- en zelfs 5K-scherm, waarop de beelden mooi tot hun recht komen.

Super Retina XDR

Met Super Retina XDR gaat Apple weer een stapje verder. Super Retina XDR is te vinden in de iPhone 11 Pro (Max) en alle modellen uit de iPhone 12-serie en nieuwer. XDR is een afkorting die staat voor Extreme Dynamic Range. Het is een verbetering van High Dynamic Range (HDR) in eerdere flagship-modellen van de iPhone. In vergelijking met HDR heeft Super Retina XDR een verbeterde helderheid en natuurlijker kleuren. Een Super Retina XDR-scherm heeft bovendien voor alle toepassingen True Tone-kleurmanagement en is energiezuiniger.

De helderheid ligt bij Super Retina XDR dus net iets hoger, maar hoeveel scheelt het? De iPhone XS Max had een helderheid van 625 niets, terwijl toestellen met XDR tot 800 nits helderheid tonen. Volgens Apple zijn waarden tot 1200 nits mogelijk. Met een pixeldichtheid van 458 ppi zijn XDR-schermen bovendien goed af te lezen.

Een andere eigenschap van Super Retina XDR is het verbeterde contrast, waardoor donkerder zwart mogelijk is. Een XDR OLED-scherm heeft een contrast ratio van 2.000.000:1 terwijl de iPhone XS Max een contrast ratio had van 1.000.000:1, een verdubbeling dus. Dit alles zorgt voor natuurlijker kleuren.

Wil je XDR-eigenschappen op de Mac, dan moet je hiervoor helaas het vrij prijzige Pro Display XDR aanschaffen.

4K, 5K en 6K schermen in Apple-producten

Op de iPhone en iPad vind je nog geen ondersteuning voor 4K, maar wel op de iMac. Zo vind je in de duurdere uitvoering van de 21,5-inch iMac een 4K-scherm en in alle 27-inch iMac-modellen een 5K-scherm. Wil je nog hoger gaan, dan kom je bij het eerder genoemde Pro Display XDR terecht. Die ondersteunt 6K.

Heeft je Mac geen 4K- of 5K-scherm, dan is het vaak toch mogelijk om een extern scherm aan te sluiten. Bij de meeste MacBooks is het mogelijk om één of twee 4K- of 5K-schermen aan te sluiten. De meeste flexibiliteit heb je bij de Mac Pro, een desktopcomputer voor professionals. Hierop kun je tot wel twaalf schermen aansluiten, namelijk maximaal zes 6K-schermen, of tot zes 5K-schermen, of tot twaalf 4K-schermen. Dit is net als bij de MacBooks afhankelijk van de grafische kaart die is geïnstalleerd.


(Kleur)weergave van iPhones, iPads en Macs

Apple gebruikt in veel producten technieken om de kleurweergave te verbeteren. Met True Tone, Night Shift (nachtmodus), Wide Color en HDR wordt gezorgd dat de schermen automatisch meekleuren met het omgevingslicht, zorgen dat je ‘s avonds wat minder blauw licht binnenkrijgt en dat de weergave van kleuren wordt verbeterd.

True Tone in Apple-producten

Met True Tone zorgt Apple ervoor dat het scherm van de iPhone en iPad prettiger oogt. De kleurweergave past zich met True Tone aan bij het omgevingslicht. In een omgeving met warm, geel licht zal het scherm ook warmere kleuren krijgen. Dit is comfortabeler voor je ogen tijdens dagelijks gebruik, maar hou er rekening mee dat de kleuren iets anders worden weergegeven dan oorspronkelijk bedoeld. Voor designers die de kleuren zo realistisch mogelijk willen bekijken kan het handig zijn om de functie uit te schakelen.

Night Shift op Apple-producten

Night Shift (nachtmodus) is een functie die je op de meeste iPhones en iPads vindt. Hiermee kun je zorgen dat ‘s avonds het scherm een wat warmere kleur krijgt en minder blauw oogt. Dit zou je slaapritme kunnen verstoren. Je kunt zorgen dat Night Shift automatisch wordt ingeschakeld op een bepaald tijdstip, bijvoorbeeld na 18:00 uur.

Er is ook nog een nachtmodus voor de camera, maar dit is iets heel anders. Dit zorgt ervoor dat je foto’s bij matig licht nog goed eruit zien.

Wide Color-ondersteuning van schermen

Wide Color biedt een breder kleurengamma dan gebruikelijke schermen met sRGB. Sinds de 9,7-inch iPad Pro en de iPhone 7 is ondersteuning voor Wide Color toegevoegd. Ook op nieuwere iMacs is ondersteuning aanwezig, waarbij vaak kortweg wordt gesproken over P3.

Wide Color is eigenlijk niet meer dan een marketingterm van Apple. Elders wordt vaak gesproken over DCI-P3, een standaard die is ontwikkeld door de Amerikaanse filmindustrie. Fabrikanten van tv-toestellen noemen het meestal High Dynamic Range. Het komt erop neer dat een bredere kleurweergave wordt ondersteund, waardoor foto’s en video’s er mooier uit zien.

HDR10 verschil

HDR voor mooiere kleurweergave

Daarmee zijn we meteen bij HDR aanbeland. De letters staan voor High Dynamic Range en de twee populairste varianten zijn HDR10 en Dolby Vision. Netflix biedt tv-series in HDR-weergave, waardoor bewegende beelden er mooi en contrastrijk uitzien. De tweede generatie iPad Pro (2017), de Apple TV 4K en de iPhone X en nieuwer zijn geschikt voor HDR weergave. De iPhone 8 kan wel HDR-content afspelen, maar de beelden zien er niet beter uit. We hebben een aparte gids over YouTube in HDR afspelen op je Apple-devices.

Apple biedt ook Smart HDR op recente iPhones, maar daarbij gaat het om een camerafunctie die sinds 2018 aanwezig is. Smart HDR maakt mooiere foto’s, vooral als je een scene met een groot contrast tussen licht en donker wilt fotograferen. Smart HDR werkt volledig automatisch, dus je hoeft niets in te stellen.

Dolby Vision op recente Apple-devices

De iPhone 12-serie biedt support voor 10-bit Dolby Vision HDR, waarmee je video’s in extra mooie beeldkwaliteit kunt maken. Dolby Vision is een videostandaard die tot 60 keer meer kleuren kan tonen in een video. Zo kun je maar liefst 700 miljoen kleuren vastleggen voor video’s die er nog levensechter uit zien. Het gaat automatisch, dus je hoeft er niet over na te denken. De stap van 8-bits naar 10-bits HDR-opnames betekent dat video’s die je met de iPhone-camera maakt er nog mooier uit zien met sprekende, realistische kleuren en mooiere weergave. Die video’s kun je daarna uiteraard bekijken op je iPhone-scherm, maar ook de Apple TV 4K biedt ondersteuning voor Dolby Vision.

Je kunt uiteraard ook films met Dolby Vision bekijken, die door anderen zijn gemaakt. Zo biedt Netflix ook materiaal met Dolby Vision aan, zoals Star Trek Discovery, Black Mirror, Ozark en Stranger Things. Je hebt uiteraard wel een tv-scherm nodig dat Dolby Vision ondersteunt om de betere beeldkwaliteit te kunnen zien.


Extra schermfuncties

Alle iPhones en iPads beschikken over een touchscreen, alle Macs niet. Daar zal de komende jaren niet zo snel verandering in komen. Maar Apple probeert met allerlei schermtechnologieën wel steeds verbeteringen door te voeren. Niet alleen in de weergave van het scherm, maar ook in de stevigheid, zodat het minder snel breekt. Daarnaast zijn sommige schermen voorzien van een oleofobische coating, zodat ze minder last hebben van vingervlekken. Al deze uiteenlopende extra schermfuncties bespreken we in dit onderdeel.

iPhone 12 en iPhone 12 mini

Ceramic Shield in de iPhone 12-serie

Met Ceramic Shield heeft Apple de iPhone 12-serie valbestendiger gemaakt. Ceramic Shield is een marketingnaam voor een speciaal type glas, dat versterkt is met keramiek. Het is in samenwerking met fabrikant Corning ontwikkeld, bekend van Gorilla Glass. Ceramic Shield zit alleen aan de voorkant en niet aan de achterkant van deze modellen. Door keramische nanokristallen aan het glasraster toe te voegen ontstaat een materiaal dat de beste eigenschappen van glas en keramiek combineert. Bijzonder hierbij is dat Apple het proces zo heeft weten te perfectioneren, dat het glas transparant blijft.

Gelamineerde en niet-gelamineerde schermen

Bij sommige iPads is sprake van niet-gelamineerde schermen. Het gaat dan vooral om de basismodellen met 9,7-inch en 10,2-inch scherm. Bij de iPad Pro, Air en mini is sprake van gelamineerde schermen – en die zijn een stuk beter. Een scherm bestaat uit minstens drie lagen: een displaypaneel, een aanraakgevoelige laag en een toplaag van glas.

Bij niet-gelamineerde schermen zit het display onderop, terwijl het touchpaneel en de glaslaag zijn samengevoegd. Er is een luchtlaagje tussen de twee lagen aanwezig. Dit levert een hol geluid op als je op het scherm tikt. Bovendien kan het de weergave beïnvloeden.

Bij gelamineerde schermen zijn de drie lagen samengevoegd tot één onderdeel. De lijm die hiervoor wordt gebruikt is onzichtbaar, waardoor het een naadloze oplossing is. Voordelen van gelamineerde schermen zijn onder andere: het is dunner, de beeldkwaliteit is mooier, er kan geen stof tussen de lagen raken, je hebt directer contact met het touchscreen, het is buitenshuis beter af te lezen en je hebt geen hol geluid als je op het scherm tikt (bijvoorbeeld met een Pencil). We raden daarom aan voor een gelamineerd scherm te kiezen, tenzij je geld wilt besparen.

Oprolbare en opvouwbare schermen

Apple werkt volgens bronnen al jarenlang aan een opvouwbare iPhone. Sinds een paar jaar zijn er naast de gewone smartphones en tablets ook zogenaamde opvouwbare smartphones te koop. Vooral Samsung heeft al meerdere modellen uitgebracht, zoals de Samsung Galaxy Fold. Maar ook Apple zit niet stil, als we de geruchten mogen geloven. Al sinds 2017 zijn er geruchten over een opvouwbaar toestel van Apple. Een van de grote vragen is hoe Apple de scharnier aanbrengt. Worden het twee losse schermen, die met een scharnier onderling zijn verbonden? Of kun je het hele scherm opvouwen, wat mogelijk nadelig is voor de duurzaamheid. Als je heel vaak je scherm open en dicht klapt kan dat extra slijtage veroorzaken. Meer over een opvouwbare of oprolbare iPhone lees je in onze round-up.

Touchscreen en multi touch

Dé revolutionaire vernieuwing bij de iPhone was dat er een touch screen in zat. Een telefoon zonder knoppen? Dat was destijds ongehoord. Maar Apple heeft laten zien dat het écht goed werkt. Maar om het touchscreen te bedienen moet er wel sprake zijn van geleiding via je vinger of iets wat daarop lijkt (een hotdog-worstje of een stuk aardappel werkt bijvoorbeeld ook).

De iPhone, iPad en iPod touch zijn uitgerust met een aanraakgevoelig scherm. Dit is een andere technologie dan je in vroegere telefoons met touchscreen tegenkwam. Daarbij ging het veelal om drukgevoelige schermen, waarbij je met een eenvoudig plastic pennetje (stylus) schermknoppen en dergelijke kon aanraken. Bij de iPhone werkt zo’n standaard plastic stylus niet. Het scherm reageert alleen bij aanraking met de menselijke huid of door geleiding. Daardoor is het niet mogelijk om je iPhone met gewone handschoenen te bedienen.

Een iPhone-touchscreen bestaat uit meerdere lagen. Aan de bovenzijde is een laag glas aangebracht, met daaronder een paneel met elektrische velden. Wanneer je op het scherm drukt, zal het paneel dit detecteren. Het geeft de locatie waar je op het scherm hebt gedrukt door aan het LCD- of OLED-scherm dat daaronder zit.

De technologie in een 3D Touch touchscreen van de iPhone 6s.

Een aanraking met je vinger zorgt ervoor dat de elektrische lading op het scherm verandert. Dit geeft informatie door aan het besturingssyteem, dat bepaalt hoe de pixels op het scherm moeten reageren. Dat de bediening van de iPhone zo intuïtief wordt ervaren, komt mede omdat besturingssysteem (iOS) erg snel regeert op swipes (vegen), pinches (knijpbewegingen) en gewone tikken op het scherm.

Behalve met je vingers kun je het scherm van de iPhone ook bedienen met een metalen pennetje of met speciale touchscreen handschoenen met vingertoppen, waar geleidend materiaal in is verwerkt.

Een eigenschap waar Apple ook mee voorop liep, is de ondersteuning voor multi touch. Dat houdt in dat je met twee of meer vingers het scherm kunt bedienen. Dit maakt bijvoorbeeld pinch-bewegingen mogelijk: door te ‘knijpen’ zoom je uit en door je vingers weer te spreiden zoom je in. Dit werkt onder andere in de Safari-browser en bij foto’s. Het lijkt nu heel simpel, maar in 2007 was het enorm innovatief.

3D Touch op de iPhone 6s en later

Bij de introductie van de iPhone 6s voegde Apple nog een extra laag toe aan het touchscreen. 3D Touch zorgt ervoor dat het scherm niet alleen weet wáár je drukt, maar ook hoe hard je drukt. De iPhone meet op microscopisch niveau het verschil tussen het bovenste glas en de backlight. Meer over 3D Touch lees je in de gids hieronder. 3D Touch is in de iPhone XR vervangen door Haptic Touch en tegenwoordig maken alle recente smartphones er gebruik van.

3D Touch komt alleen voor op iPhones, niet op iPads en MacBooks. Het is niet geschikt voor grotere schermen en heeft als nadeel dat de benodigde sensor nogal wat ruimte in neemt.

Haptic Touch op de iPhone en iPad

Haptic Touch werd geïntroduceerd op de iPhone XR. Sinds de iPhone 12-serie beschkken alle nieuwe modellen over Haptic Touch, maar je vindt het ook op sommige iPad-modellen. In plaats van harder drukken kun je een knop nu lang ingedrukt houden voor extra functies. De mogelijkheden zijn nagenoeg hetzelfde. Het belangrijkste verschil is dat je bij 3D Touch hard moet drukken en bij Haptic Touch lang moet drukken. Je kunt Haptic Touch onder andere gebruiken om de zaklamp en de camera op het toegangsscherm snel te openen, om extra acties te zien als je je vinger op een appicoon legt en om een voorvertoning te bekijken van meldingen en linkjes.

ProMotion op de iPad Pro

Een technologie die momenteel alleen op de iPad Pro voorkomt is ProMotion. Dankzij ProMotion zien animaties er op een iPad-scherm een stuk beter uit. ProMotion is een schermtechniek van Apple die zorgt voor een hoge refresh-rate, waardoor alles veel soepeler draait. Volgens geruchten zal dit op den duur ook naar iPhone komen, maar zover is het nu nog niet. ProMotion zorgt voor een refresh-rate van 120 Hz, waardoor een ProMotion-scherm twee keer zo vaak ververst kan worden dan een normaal 60 Hz-scherm. Je vindt het in de iPad Pro van 2017 en nieuwer.

Oleofobische (vetafstotende) en antireflectiecoating

Het scherm van de meeste iPhones en iPads is voorzien van een vetafstotende coating. Dit is handig, omdat je het scherm vaak met je vingers zult aanraken, waardoor de kans groot is dat er allemaal vlekken ontstaan. De oleofobische coating zorgt ervoor dat je deze vette vingers weer snel kunt verwijderen door er met een doekje overheen te wrijven.

De oleofobische laag is wel een beetje vergelijkbaar met autowas: dit voorkomt dat water op je autodak blijft liggen. De autowas zorgt voor kleine druppeltjes, die makkelijk van het dak af rollen. De beschermlaag van het iPhone-scherm heeft een soortgelijke functie: vetdeeltjes hechten niet aan elkaar en zijn daarom gemakkelijk met één beweging langs je broek of trui te verwijderen. Je krijgt dan minder snel het ‘smeereffect’ dat bij de iPhone 3G en eerste generatie iPhone wel optrad.

Ook de iPads zijn uitgerust met deze vingerafdrukbestendige en vetafstotende coating. Sinds de vierde generatie iPad mini en de tweede generatie iPad Air en de iPad Pro is er zelfs nog een extra laag aangebracht. Het gaat hier om een antireflectie­coating, waardoor je bij het gebruik minder last hebt van reflectie. Deze laag is nog niet aangebracht bij de iPhone.

Suggestie hoe we dit artikel kunnen verbeteren? Laat het ons weten!