Dolby Atmos

Wat is Dolby Atmos en waarom wil je het hebben?

Op deze Apple-devices werkt het

Met Dolby Atmos heb je een nog mooier ruimtelijk geluid. Op welke Apple-producten is Dolby Atmos beschikbaar en wat heb je eraan? Is de audiokwaliteit echt beter? Alles over Dolby Atmos lees je hier.

Alles over Dolby Atmos

De beeld- en geluidskwaliteit van films wordt dankzij nieuwe technologieën steeds beter. Fabrikanten beloven al jaren dat je bioscoopgeluid in je huiskamer kunt krijgen met ruimtelijk geluid. Voorbeeldne daarvan zijn Dolby Digital 5.1 en Dolby Digital Plus 7.1 surround sound. Dolby Atmos gaat daarin nog een stap verder en is onder andere te beluisteren op de Apple TV 4K, maar Dolby Atmos is ook beschikbaar op Apple Music.

Wat heb je aan Dolby Atmos en wat heb je er verder nog voor nodig? Dat lees je in dit artikel!

Wat is Dolby Atmos?

Dolby Atmos-muziek is muziek dat gebruik maakt van Dolby-technieken om surround sound te creëren. Het lijkt dan alsof je omringd bent door instrumenten en effecten. Daardoor krijg je een ‘immersive’ gevoel: het lijkt alsof je er midden in staat. Dit werkt veel beter dan standaard stereo en vaak zelfs beter dan een 5.1 of 7.1 surround sound-opstelling omdat het geluid ook van bovenaf kan komen. Daardoor is de soundstage niet alleen heel breed, maar ook heel hoog.

Dit wordt meestal gerealiseerd met speakers die boven je hoofd hangen of soundbars die opwaarts gerichte tweeters hebben. Het geluid weerkaatst dan tegen het plafond en vervolgens omlaag richting jouw oren. Als je een film met Dolby Atmos afspeelt op een geschikt apparaat hoor je de effecten bewegen, zodat het lijkt alsof een rondsluipende tijger inderdaad beweegt.

Dolby Atmos houdt rekening met de ruimte waar de speakers staan. Er zijn twee varianten voor films: Dolby Digital+ en Dolby True HD (DTHC). Daarnaast is er nog Dolby Digital Music voor muziek.

Tot nu werkte surroundgeluid met 5 of 7 geluidssporen (en nog een extra spoor voor de lage bass-tonen) die ieder bedoeld zijn voor een speaker. De speakers staan dan vóór en achter de plek waar je zit te luisteren.

Bij Dolby Atmos is er in theorie een onbeperkt aantal geluidssporen en wordt het geluid ook weerkaatst via het plafond. Het afspeelapparaat (zoals een Apple TV) past het geluid op het type speakers en de plaatsing in de ruimte. Op die manier krijg je nog meer het gevoel dat geluid letterlijk van alle kanten komt.

Dolby Atmos

In eerste instantie is Dolby Atmos ontwikkeld voor bioscopen, maar het is nu ook voor thuis. In de bioscoop ondersteunt Dolby Atmos tot wel 128 kanalen. De speakers zijn rondom de luisteraar geplaatst, van vloer tot plafond. Hierdoor lijkt het alsof je midden in de film zit. Thuis kun je natuurlijk niet zoveel speakers kwijt.

Geschikte Apple-apparaten voor Dolby Atmos

Je kunt genieten van Dolby Atmos via je Apple TV 4K als je een geschikte speaker hebt aangesloten (zie verderop). Maar je kunt er ook op diverse Apple-devices van genieten. Recente iPhones ondersteunen playback van Dolby Atmos, ook via de ingebouwde speaker. Dat wil overigens niet zeggen dat je een waanzinnig ruimtelijk geluid krijgt. Het werkt het beste als je luistert via oordopjes die Spatial Audio ondersteunen.

AirPods Spatial Audio met muziek

De volgende devices bieden Dolby Atmos playback en Dolby Audio playback (5.1 en 7.1) via de ingebouwde speakers én via koptelefoons die Spatial Audio ondersteunen:

De volgende Apple-devices bieden alleen Dolby Atmos playback en Dolby Audio playback als je een koptelefoon met ondersteuning voor Spatial Audio gebruikt (dus niet via de speaker):

Je hebt hiervoor bijvoorbeeld de AirPods 3, AirPods Pro en de AirPods Max nodig. Op alle eerdere, niet genoemde devices wordt playback van Dolby Atmos en Dolby Audio niet ondersteund. Meer info vind je hier.

Goed om te weten: Dolby Atmos en Dolby Audio playback bieden ondersteuning voor Dolby Digital Plus JOC, Dolby Digital Plus en Dolby Digital.

Welke Dolby Atmos speakers zijn er?

Heel veel fabrikanten hebben de afgelopen jaren soundbars en speakersets ontwikkeld voor Dolby Atmos-geluid. Het gaat om onder meer LG, Sony, Samsung en Philips; hier vind je een handig overzicht.

Enkele voorbeelden van Dolby Atmos speakers voor de tv:

Omdat Sonos een populair merk is onder Apple-gebruikers hebben we hieronder een lijstje met de actuele prijzen opgenomen.

Als je zo’n soundbar of surround-set hebt aangesloten op je Apple TV 4K, dan biedt deze sinds tvOS 12 geluid met Dolby Atmos. Bij Sonos is de Sonos Arc de eerste soundbar die ondersteuning biedt voor Dolby Atmos.

Dit is de speaker set-up voor een 5.1 systeem:

Dolby Atmos speakers 5.1 opstelling

En zo ziet het eruit voor een 7.1 systeem:

Dolby Atmos speakers 7.1 opstelling

Waar vind ik content met Dolby Atmos?

Uiteraard moeten series en films wel geschikt zijn voor Dolby Atmos-formaat. Je hebt hiervoor vier opties:

  • Koop- en huurfilms, bijvoorbeeld van iTunes
  • Streaming videodiensten, zoals Apple TV+, Netflix, Amazon Prime Video en Disney+
  • Streaming audiodiensten, zoals TIDAL en Amazon Prime Music (binnenkort wellicht ook bij Apple Music)
  • Films op Blu-ray en Ultra HD Blu-ray

Streaming diensten zoals Apple TV+, Netflix, Amazon Prime Video en iTunes bieden content aan met Atmos. Al deze diensten streamen Atmos in een Dolby Digital+ formaat.

De meeste recente Hollywood-producties worden tegenwoordig met Dolby Atmos geleverd. Netflix biedt content aan met Dolby Atmos-ondersteuning als je tenminste een duurder Ultra HD-abonnement hebt afgesloten. Bij Apple TV+, Amazon Prime Video en Disney+ zijn de films in hogere kwaliteit inbegrepen bij je abonnement.

Heb je bij iTunes een film gekocht en komt deze met Dolby Atmos beschikbaar, dan zal Apple je de best mogelijke variant aanbieden. Dat geldt ook voor voor 4K en HDR-versies van films: is jouw apparaat er geschikt voor, dan krijg je gratis een upgrade van je eerder gekochte film in 4K HDR.

Je kan ook kiezen voor films op Blu-ray en Ultra HD Blu-ray die Dolby Atmos ondersteunen.

Daarnaast zijn er muziekdiensten die nummers met Dolby Atmos aanbieden, zoals Apple Music en TIDAL.

Dolby Atmos bij Apple Music
Dolby Atmos komt vooral van pas bij films en series, maar sinds juni 2021 ondersteunt ook Apple Music Dolby Atmos. De vereisten liggen daar een stuk lager dan bij het kijken van films en series: het enige wat je nodig hebt is een setje AirPods (ieder model) of een andere koptelefoon. De muziek klinkt dan niet alleen links en rechts zoals bij stereo, maar ook van boven, onder, achter en voor.

Hoe werkt Dolby Atmos technisch gezien?

Audio wordt in films meestal gesplitst in kanalen zoals links, rechts en midden. Deze kanalen bepalen naar welke speaker het geluid gaat. Bij een explosie hoor je het geluid bijvoorbeeld van rechts komen, terwijl bij een dialoog het geluid vanuit het midden komt.

Staan mensen wat verder uit elkaar, dan hoor je het geluid via twee kanalen komen. Dit maakt het gemakkelijk voor onze hersenen om een ruimtelijk effect te ervaren. Je krijgt ongemerkt hints dat het geluid vanuit een bepaalde richting komt.

Dolby Atmos uitleg

Bij Dolby Atmos wordt het geluid gesplitst in kanalen en areas (gebieden). Bij een explosie aan de rechterkant van het scherm geeft de geluidstechnicus aan dat het geluid van rechtsachter moet komen. Zo kan een geluidsontwerper preciezer de locatie aangeven en klinkt het nog beter dan wanneer er voor standaard 7.1 surroundgeluid was gekozen.

Dolby Atmos geluid rondom

Met Dolby Atmos wordt geprobeerd om dezelfde geluidservaring te krijgen als in de bioscoop. Het geluid lijkt je helemaal te omsluiten, in plaats dat het alleen vanuit een bepaalde richting komt. Je krijgt ook de indruk dat er geluid van boven- en onderaf komt.

Dolby Atmos soundbar ervaring

Dolby Atmos is geen codec, maar een audioformaat dat gebruik maakt van twee bestaande codecs: Dolby Digital+ en Dolby TrueHD. Atmos voegt extra data toe aan de datastroom. Daarnaast is er ook nog Dolby Atmos Music, een speciale variant die je via TIDAL HiFi en Amazon Music HD kunt luisteren.

Heeft het zin om mijn audioapparatuur te vervangen?

Of je nieuwe audioapparatuur moet aanschaffen hangt er vanaf wat je hebt staan en hoe belangrijk je de geluidsweergave van een film vindt. Voor de meeste mensen zal Dolby Atmos niet zo belangrijk zijn dat ze een recent gekocht audiosysteem nu meteen zullen vervangen door iets nieuws. Maar was je al een tijdje op zoek naar een nieuw home cinema- of audiosysteem, dan kan het zin hebben om op de specs te letten, om te kijken of Dolby Atmos ook wordt ondersteund.

Nog even wat je nodig hebt:

  • De content moet Dolby Atmos ondersteunen. Let daarop bij de aanschaf van Blu-ray of het kiezen van een digitale film.
  • Je hebt een afspeelapparaat nodig dat Dolby Atmos ondersteunt, dus bijvoorbeeld een Apple TV 4K.
  • Je hebt een recente tv nodig die Dolby Atmos ondersteunt en door kan sturen vanaf een Apple TV.
  • Je hebt speakers of een audiosysteem nodig dat Dolby Atmos ondersteunt.

Bron afbeeldingen: sound engineer en schematische afbeeldingen via Dolby.com.

Suggestie hoe we dit artikel kunnen verbeteren? Laat het ons weten!

Apple TV

De Apple TV is Apple's kleine kastje voor aan je televisie, waarmee je video's kan kijken, gebruik kan maken van streamingdiensten als Netflix en Videoland, games kan spelen en foto's en video vanaf je iPhone, iPad en Mac kan afspelen op je televisie met AirPlay. Haal meer uit je Apple TV met deze mogelijkheden. Met handige tips en meer om de functies van je Apple TV te ontdekken. Het nieuwste model is de Apple TV 4K uit 2021.

Apple TV