Apple gezondheidschips

Zo werkt de coronavirus-tracking van Apple en Google

Antwoord op al je vragen

In Nederland gaan we gebruik maken van Apple's coronavirus-tracking, dat in samenwerking met Google is ontwikkeld. Maar hoe werkt het precies? Kan je iOS 13.5 veilig installeren als je er geen gebruik van wil maken?

Alles over de coronavirus tracking van Apple en Google

Apple en Google hebben gezamenlijk een oplossing voor COVID-19 tracking ontwikkeld. Het waarschuwt mensen als ze zijn blootgesteld aan het coronavirus. Dit moet voorkomen dat het virus zich weer gaat verspreiden. Het is een aanvulling op traditioneel contactonderzoek, dat door de GGD wordt uitgevoerd. Sinds iOS 13.5 is dit beschikbaar, maar wat betekent dit voor jou? Kan je nu overal gevolgd worden? In dit artikel beantwoorden we vragen over de coronavirus tracking van Apple en Google en leggen we uit hoe het werkt.

Praktische vragen:

Wat is de coronavirus-oplossing van Apple en Google?

Apple en Google hebben een Bluetooth-gebaseerde oplossing bedacht, die mensen waarschuwt als ze in contact zijn geweest met een besmette persoon. De oplossing gebruikt Bluetooth LE-signalen om te detecteren bij wie je in de buurt bent. Wanneer twee mensen dichtbij bij elkaar zijn, wisselen hun telefoons anonieme ID’s uit. Krijgt één van hen later de diagnose COVID-19, dan kunnen ze dit in de app aangeven. Het systeem zal dan andere gebruikers waarschuwen. Je krijgt geen naam, locatie en andere persoonlijke details te zien.

Coronavirus-tracking

Je kunt dan vervolgens jezelf laten testen, om te kijken of je mogelijk besmet bent. Is dat het geval, dan zul je thuis moeten blijven.

De oplossing bestaat uit twee fasen: eerst zullen er apps beschikbaar komen, daarna wordt de functionaliteit ingebouwd in iOS en Android. Apple en Google hebben beloofd dat de functie wordt verwijderd zodra de pandemie voorbij is.

Het idee is ontstaan bij Apple onder de naam Bubble. Daarna heeft Google zich erbij aangesloten met een soortgelijk project.

Waarom bemoeien Apple en Google zich hiermee?

Apple en Google willen met de oplossing voorkomen dat in allerlei landen het wiel opnieuw uitgevonden hoeft te worden. Door de basisfunctionaliteit aan te bieden, scheelt het werk en kunnen overheden veel sneller een eigen app ontwikkelen. Er speelt nog iets anders mee: de coronavirus-apps die tot nu toe zijn ontwikkeld (onder andere in Singapore en Frankrijk) werken niet goed op de iPhone, omdat iOS te sterk beveiligd is.

Het is in iOS niet mogelijk om via Bluetooth gegevens te verzamelen en uit te wisselen op de achtergrond. Dit kan alleen als de app geopend is en op de voorgrond draait. Apple heeft dit gedaan om misbruik te voorkomen, maar het maakt de eerder ontwikkelde apps vaak praktisch onbruikbaar. Met deze oplossing maakt Apple het mogelijk om toch op de achtergrond Bluetooth-apps te laten draaien – maar alleen voor deze toepassing van coronavirus-tracking.

Google’s betrokkenheid is belangrijk, omdat er bij Android veel fragmentatie is en het lang duurt voordat fabrikanten updates kunnen uitbrengen. Het gaat sneller als Google een oplossing maakt die op alle Android-toestellen werkt.

Een vierde reden waarom Apple en Google deze oplossing ontwikkelen, is dat zij samen bijna 100% van de mobiele markt in handen hebben. Daarmee kan een zo groot mogelijk groep gebruikers worden bereikt. Mensen die geen smartphone hebben, vallen uiteraard buiten de boot.

Op welke iPhones werkt het?

De oplossing maakt gebruik van Bluetooth LE, dus dit moet wel op je toestel aanwezig zijn. Bovendien heb je iOS 13.5 nodig. Deze update is verschenen op de iPhone 6s en nieuwer, dus je hebt minimaal een iPhone 6s nodig om het te kunnen gebruiken. Op Android-toestellen is dit al sinds 2012 het geval, dus de apps zullen op het merendeel van de smartphones werken. Het is nog niet bekend of oudere toestellen later nog een update krijgen.

COVID-19 Exposure Notification voorbeeld

Ik wil hier geen gebruik van maken en gevolgd worden. Kan ik iOS 13.5 dan gewoon installeren?

iOS 13.5 bevat de coronavirus tracking van Apple, maar de update voegt slechts de mogelijkheid toe voor apps om hier gebruik van te maken. Dat wil zeggen dat je na het installeren van iOS 13.5 niet gevolgd kan worden. Je moet dit zelf actief inschakelen, nadat je de vereiste app zelf gedownload hebt uit de App Store. Je kan dus zonder verdere consequenties iOS 13.5 installeren. Je wordt dus na het installeren niet gevolgd of in de gaten gehouden door de overheid. Je deelt ook geen (anonieme) gegevens via Bluetooth met andere gebruikers. Je locatie wordt niet gedeeld. In updates zitten vaak ook belangrijke beveiligingsverbeteringen, dus het is belangrijk om je toestel up-to-date te houden.

De aankomende app van de overheid wordt bovendien niet verplicht. Als je niet deel wil nemen aan deze corona-functie, hoeft dat dus ook niet.

COVID-19 tracking inschakelen en uitschakelen

Ondersteuning voor de coronavirus-tracking is aanwezig in iOS 13.5 en later. iOS 13.5 is beschikbaar sinds mei 2020. Standaard staat de functie voor iedereen uit. Om het in te schakelen, heb je wel een geschikte app nodig. Per land of regio kan één officiële instantie een app uitbrengen die hiervan gebruikmaakt. In Nederland is zo’n app nog niet beschikbaar.

Zo kun je het inschakelen:

  1. Open de Instellingen-app op een iPhone met iOS 13.5 of nieuwer.
  2. Ga naar Privacy > Gezondheid.
  3. Tik op Blootstelling aan COVID-19.
  4. Zet de schakelaar aan bij Blootstelling bijhouden.

Blootstelling COVID-19 tracking in iOS 13.5.

Je kunt dit alleen gebruiken als er in jouw land of regio een officieel erkende coronavirus-app beschikbaar is en als je deze app hebt geïnstalleerd. Je ziet op dit scherm dan om welke app het gaat. Ook heb je de mogelijkheid om de geregistreerde data te wissen.

Om het gebruik van de apps te maximaliseren zal Apple waarschijnlijk ook een update voor iOS 12 uitbrengen. In fase 2 zal de tracking standaard zijn ingebouwd in iOS, zodat je geen aparte app meer hoeft te installeren.

De functie kan per regio worden uitgeschakeld, als autoriteiten dit vereisen.

Fase 1: Apps per land

Apple en Google gaan het systeem in twee fasen lanceren. In het begin zullen er losse apps moeten worden gemaakt. Hiervoor is een Application Programming Interface (API) ontwikkeld, die appontwikkelaars meteen kunnen gebruiken. Heel veel functies zijn hierin al standaard geregeld, zodat de ontwikkelaars zich vooral op de presentatie van de app hoeven te richten: hoe gaan de schermen eruit zien en welke meldingen krijg je te zien?

Deze API zorgt ervoor dat de apps gebruikers kunnen traceren, onafhankelijk van het apparaat dat ze gebruiken. In de voorwaarden staat dat de API alleen gebruikt mag worden door officiële gezondheidsautoriteiten per land. Ook mag er per land maar één app ontwikkeld worden. Dit moet wildgroei voorkomen. Hoe meer mensen dezelfde app gebruiken, hoe zinvoller het is.

In Nederland heeft minister De Jonge van Volksgezondheid aangegeven dat minimaal 60 procent van de mensen de app moet installeren. Dit gebeurt op vrijwillige basis. De Nederlandse app zal gebruik maken van het systeem van Apple en Google.

De apps zullen te downloaden zijn via de App Store en Google Play Store. Onduidelijk is nog of de apps onderling werken, dus als je een app uit land A gebruikt, krijg je mogelijk ook meldingen als de andere persoon een app uit land B gebruikt. Dit zou handig zijn als straks weer wat meer internationaal gereisd gaat worden.

Landen die in ieder geval meedoen zijn Nederland, Duitsland, Italië, Oostenrijk, Finland, Portugal, Verenigd Koninkrijk, Estland en Zwitserland.

Om te kunnen gebruiken moet je de app handmatig installeren uit de App Store, wat een extra obstakel oproept. Later komt er een betere oplossing.

Fase 2: ingebouwd in iOS

In de tweede fase zal coronavirus-tracking standaard zijn ingebouwd in iOS. Dit werkt nog steeds via opt-in: je moet toestemming geven om eraan mee te doen. Je schakelt het in via de instellingen en hebt dan geen app van een derde partij meer nodig. Als je in contact bent geweest met een besmette persoon krijg je een signaal binnen, met bijvoorbeeld het advies om een arts te raadplegen of een app te installeren.

Wat gebeurt er als je geïnfecteerd bent?

Mocht je positief worden getest voor COVID-19, dan moet dit gemeld worden in het systeem. De documenten die Apple en Google beschikbaar hebben gesteld geven hierover nog weinig details, maar het wekt de indruk dat dit met speciale codes werkt. Alleen erkende zorgverleners kunnen de diagnose stellen en een speciale code uitreiken, die je in de app moet invoeren.

Het systeem zal dan de anonieme ID’s die de afgelopen 14 dagen lokaal op jouw toestel zijn vastgelegd uploaden naar een server. De smartphones van andere personen zullen deze lijsten periodiek ophalen. Is er een match, dan weet je dat je in contact bent geweest met iemand die besmet is.

Er zijn beveiligingen ingebouwd om te voorkomen dat mensen foutieve informatie verspreiden. Je hebt een unieke code nodig om je ziek te kunnen melden.

Wat gebeurt er bij blootstelling?

Als je de app geïnstalleerd hebt en toestemming hebt gegeven om mee te doen, dan zal de app eenmaal per dag de lijst controleren en kijken of er een match is. Je krijgt een melding als dit het geval is. Google’s voorbeeld-interface toont bij blootstelling de volgende melding: “You have recently been exposed to someone who has tested positive for COVID-19”.

Apple Google corona

Vervolgens krijg je een link met meer info. Deze info wordt beschikbaar gesteld door de overheidsdienst die de app heeft ontwikkeld. Hier kan bijvoorbeeld een opsomming van symptomen en richtlijnen voor zelf-quarantaine te zien zijn.

Overheden kunnen zelf bepalen hoe lang de blootstelling moet duren, voordat er een melding wordt gestuurd. Hoe meer tijd je met iemand hebt doorgebracht, hoe meer risico je loopt. In de documentatie van Apple en Google wordt gesproken over metingen met intervallen van 5 minuten. Er wordt maximaal een halfuur gemeten.

Zo werken de corona-apps van Apple en Google: voorbeeldschermen

Maken Apple en Google zelf ook corona-apps?

Nee, Apple en Google bouwen geen apps voor coronavirus-tracking. Wat ze wel bouwen is een framework, een zogenaamde Application Programming Interface (API). Hiermee kunnen ontwikkelaars aan de slag, zodat er voor elk land een app kan worden gebouwd die aan de lokale richtlijnen voldoet. De API regelt alles rondom de gegevensuitwisseling en het traceren met Bluetooth LE, zodat landen de techniek hiervoor niet meer zelf hoeven te ontwikkelen.

Hoe zit het met privacy?
Bij de oplossing die Apple en Google ontwikkelen ligt sterk de nadruk op privacy. In een apart uitlegartikel bij Apple wordt dit nog eens extra toegelicht. Er wordt geen locatie vastgelegd, je kunt vrijwillig meedoen en je kunt het uitschakelen.

Om te voorkomen dat jouw identiteit bekend wordt zal de iPhone lokaal op je toestel een code aanmaken. Aan de hand van deze unieke code kunnen andere telefoons jouw toestel herkennen. Ieder kwartier wordt een nieuwe code aangemaakt voor je Bluetooth-apparaat, zodat mensen niet langere tijd te volgen zijn. Als je besmet bent krijg je een melding, maar de iPhone geeft dan alleen aan dat je iemand met het coronavirus bent tegengekomen. Je krijgt geen naam en andere details te zien.

Hoe zit het met batterijverbruik?
Er is bewust gekozen voor Bluetooth Low Energy. Bluetooth LE zorgt ervoor dat het weinig energie kost, waardoor je batterij niet wordt leeggetrokken. Er wordt gebruik gemaakt van een speciaal BLE Beacon-systeem dat al jarenlang in ontwikkeling is en dat nu is aangepast voor het uitwisselen van codes in twee richtingen. Meer details vind je in Apple’s specificatie.

Hieronder zie je hoe het uitwisselen van codes werkt, volgens de technische specificaties van Apple.

Bluetooth coronavirus workflow

Wanneer en hoe kan je meedoen?
Je kunt pas meedoen als aan twee voorwaarden is voldaan: iOS 13.5 moet geïnstalleerd zijn en de Nederlandse app voor coronavirus-tracking moet beschikbaar zijn. Sinds half mei kunnen overheden met de API van Apple en Google aan de slag. Minister De Jonge van Volksgezondheid wil eind mei een proof-of-concept klaar hebben van de app. Het kan dus nog tot juni of juli duren voordat we een werkende app hebben, die voor iedereen te installeren is. Meedoen is niet verplicht.

Een paar maanden later komt er een aparte software-update zodat de COVID-19 functies standaard al in iOS zitten. De lokale officiële apps blijven echter bestaan en zijn nog steeds nodig om COVID-19 besmettingen te melden.

Is deelname vrijwillig?
Ja. Je bent niet verplicht om mee te doen. Met de schakelaar die we hierboven getoond hebben kun je de functie inschakelen. Er is dus sprake van opt-in. De overheid kan je ook niet verplichten om de bijbehorende app te installeren.

Ben je sceptisch en ben je daarom van plan om de komende maanden (of jaren) geen iOS-updates meer te installeren? Dat is een persoonlijke keuze, maar het is niet nodig. Je kunt namelijk gewoon updates blijven installeren. De coronavirus tracking van Apple staat standaard uitgeschakeld. Je bepaalt zelf of je de schakelaar aan zet en de benodigde app downloadt.

Onze nieuwsberichten over de coronavirus-app

Hier vind je al onze eerdere nieuwsberichten over de coronavirus-app van de Nederlandse overheid:

Hier lees je al onze eerdere nieuwsartikelen over de coronavirus tracking van Apple en Google:

Suggestie hoe we dit artikel kunnen verbeteren? Laat het ons weten!

Informatie

Laatst bijgewerkt mei 2020
Device iPhone
Software iOS