macOS X

Preview: macOS 10.15 Catalina krijgt de aandacht die het verdient

Apple heeft met Catalina de volgende versie van macOS uitgebracht. Het is de meest uitgebreide update in jaren. De nieuwe versie opent de deuren voor apps en functies die voorheen niet beschikbaar waren, waaronder een nauwere integratie met iOS en het nieuwe iPadOS. Dit zijn onze eerste indrukken.

macOS Catalina komt op een bijzonder moment uit. Jarenlang speelde macOS een ondergeschikte rol ten opzichte van iOS, dat veel meer vernieuwingen kreeg. Maar nu de verkoop van smartphones en tablets minder belangrijk geworden is voor Apple, komt er meer nadruk op diensten en dat heeft zowel invloed op iOS als op macOS. Daarnaast speelt mee dat Apple op steeds meer manieren je dagelijkse leven binnendringt, van het bedienen van je smart home tot het inloggen met Sign in with Apple. Vaak werken die nieuwe functies meteen ook op de Mac. In het verleden was dat vaak niet zo en werd de Mac wel eens behandeld als een ondergeschoven kindje bij Apple. Die tijd is voorbij.

Apple Sidecar

De update heeft genoeg te bieden, met nieuwe apps en functies, nieuwe manieren om je Mac te bedienen en nog veel meer. Nu de publieke beta beschikbaar is, is het voor een veel grotere groep mensen interessant geworden om te proberen. Vandaar dat wij erin zijn gedoken om je alvast een preview te geven.

Let wel op, dat het nog om betasoftware gaat. We hebben het dan ook geïnstalleerd op een machine die we niet dagelijks gebruiken. Een ander puntje van aandacht is dat het nog betasoftware is, dus sommige functies kunnen nog wijzigen. Zo kan het best gebeuren dat een functie die wat minder goed werkt nog voor de officiële release wordt geschrapt. We verwachten de definitieve versie van macOS Catalina in september 2019.

In deze preview bekijken we de nieuwe functies en vertellen we of ze de moeite waard zijn of niet.

De grootste verbeteringen in Catalina (en een tegenvaller)

Laten we beginnen met de twee grootste verbeteringen die volgens ons in Catalina zitten. Twee zaken springen er wat ons betreft uit: Sidecar en Catalyst.

Met Sidecar kun je je iPad als tweede scherm op de Mac gebruiken. Sidecar maakt het ook mogelijk om de iPad als tekentablet te gebruiken, zodat je geen Wacom-tablet meer nodig hebt. Je kunt de iPad zelfs gebruiken als alternatief voor de Touch Bar, als jouw Mac daar niet over beschikt.

Dankzij Catalyst komen er veel apps beschikbaar die we al van iOS gewend zijn. Er komen macOS-versies van Muziek, Podcasts en TV en ontwikkelaars kunnen hun apps makkelijker op meerdere platformen tegelijk uitbrengen.

Maar er is ook minder goed nieuws: het is niet langer mogelijk om 32-bit Mac-apps te gebruiken. Er is een workaround, maar die is traag en niet ideaal voor dagelijks gebruik. Dit houdt in dat je een virtualisatie-app zoals Parallels Desktop of VMware Fusion gebruikt. Je zou dan Mojave in een virtuele machine kunnen draaien en daar de 32-bit app gebruiken. Voor incidenteel gebruik kan dit een oplossing zijn, want je hebt in ieder geval nog de mogelijkheid om de software op te starten.

Een andere optie is om macOS Mojave en Catalina op twee verschillende volumes of partities te installeren, zodat je naar believen kunt wisselen tussen beide.

Geen iTunes? Geen probleem!
Misschien wel de grootste verandering is dat iTunes verdwijnt en zal worden vervangen door Muziek, Podcasts en TV. De Boeken-app krijgt bovendien een nieuw design. In feite is de verandering nou ook weer niet zo groot, want deze apps vervangen simpelweg steeds één functie uit de opgedoekte iTunes-app. De functionaliteit blijft hetzelfde. Je vindt ze nu alleen in losse apps.

Catalina Muziek-app

Jarenlang is er geklaagd over het feit at iTunes te opgeblazen was met te veel functies in een onverzichtelijke app. Apple-topman Craig Federighi maakte er een grapje over op het podium: “Klanten zijn gek op iTunes en alles wat je ermee kunt doen. Maar als er iets is dat we telkens opnieuw horen, is of iTunes nog meer kan doen?” Federighi toonde vervolgens een afbeelding van iTunes waarin je ook je adresboek en je mail zou kunnen bekijken. Het was natuurlijk maar een grapje: Federighi besefte ook wel dat de app log en traag was geworden. Apple heeft dit opgelost door het te splitsen in drie verschillende apps, die trouwens met Project Catalyst zijn gemaakt. Dit is een raamwerk waarmee apps kunnen worden overgezet naar macOS zonder veel extra werk.

Zoals verwacht bevat de Muziek-app dezelfde functies als je al in iTunes tot je beschikking had. Je kunt nog steeds muziek downloaden uit de iTunes Store (die ook nog steeds zo heet), je kunt je muziekbibiotheek beheren en je device vullen met muziek. Maar omdat alle niet-muziekfuncties eruit zijn geschrapt is het nu veel overzichtelijker.

Synchroniseerde je eerder muziek en films vanaf je Mac naar een iPhone of iPad, dan kun je dat in Catalina nog steeds doen. Je sluit het apparaat aan op de Mac en hij verschijnt in de zijbalk van de betreffende app.

Catalina Podcasts-app

De nieuwe TV-app is ook te vinden in Catalina, maar biedt nog weinig bijzonders aangezien de streamingdienst Apple TV+ nog niet van start is gegaan. Je ziet er alleen je eerder gekochte films, net zoals voorheen in de Video-sectie van iTunes. Apple’s Podcasts-app is in iOS redelijk beperkt en dat blijft ook in macOS zo. Wil je geavanceerde afspeelmogelijkheden, dan moet je bij apps van derden zijn. Prima, want zo blijft er voor ieder wat wils en hebben makers van podcast-apps ook nog de mogelijkheid om zich te onderscheiden.

Het synchroniseren van apparaten werkt voortaan via de Finder, wat ons betreft een prima plek. Een aparte app voor het synchroniseren is niet nodig en zou alleen maar hebben geleid tot een mini-iTunes.

Het verdwijnen van iTunes klinkt allemaal erg spannend, maar voor gebruikers gaat er in feite niet zoveel veranderen. In onderstaand artikel bespreken we de iTunes-opvolgers in Catalina.

Sidecar: iPad als extern scherm
Over Sidecar worden we wél heel enthousiast, want dit is iets wat voorheen alleen met hard- en software van derden mogelijk was, zoals met Luna Display. Hiermee kun je je iPad gebruiken als uitbreiding van je Mac-desktop. Apple gaat ervoor zorgen dat het standaard in macOS zit. Het werkt zelfs draadloos of met een kabel. Het verbinden van de twee apparaten gaat moeiteloos, al moet je wel voldoen aan een aantal voorwaarden. Zo moet je een relatief nieuwe Mac hebben en moeten beide apparaten met hetzelfde iCloud-account zijn aangemeld. Dat laatste zal meestal automatisch al het geval zijn als je eigen Mac en iPad gebruikt.

Dit biedt allerlei handige mogelijkheden, bijvoorbeeld door een ‘social media dashboard’ te maken naast je Mac-scherm, waarmee je bijvoorbeeld zicht houdt op tweets. Sidecar werkt ook met de Apple Pencil, zodat je op de iPad kunt tekenen en het resultaat realtime op het scherm van de Mac ziet. Een erg mooie toepassing is ook dat je Touch Bar-functies op de iPad kunt zien – erg handig voor mensen die nog geen MacBook met Touch Bar hebben.

Er wordt al jaren gevraagd naar een Mac met touchscreen, maar Apple lijkt dat niet te zien zitten. Met Sidecar heeft Apple het slim opgelost: ze kunnen nu toch touchscreen-functies bieden, zonder dat de Mac er voor hoeft te worden aangepast.

Schermtijd op de Mac
Apple introduceerde Schermtijd in iOS 12, maar gek genoeg niet in Mojave. Dat had wat ongewenste gevolgen. Als je niet wilde dat je Schermtijd de spuigaten uit liep, ging je gewoon achter de Mac zitten om nog wat extra uurtjes YouTube te kijken. Nu Schermtijd ook op de Mac beschikbaar komt, telt ook die tijd mee.

Schermtijd in Catalina

Schermtijd op de Mac is vrijwel gelijk aan de functie op iPhone en iPad. Je geeft zelf aan hoeveel tijd je op de Mac wilt doorbrengen en kunt dit synchroniseren via iCloud. Je ziet per app welke dat je het meest gebruikt hebt. Wel speelt op de Mac nog mee dat je meerdere apps tegelijk geopend kunt hebben. Welke telt dan mee?

Je kunt tijden instellen per type app of voor individuele apps. Ook kun je inplannen om op bepaalde tijdstippen niet achter de Mac te zitten. Ouders kunnen nu veel meer dingen regelen voor hun kinderen, waaronder de personen waarmee ze contact mogen onderhouden. Er is ook een optie om nog één minuutje langer door te gaan, zodat je nog even snel kunt afmaken waar je mee bezig was. Revolutionair is het niet, omdat we het al kennen van iOS, maar het is mooi dat het nu ook de overstap naar macOS heeft gemaakt.

Schermtijd is eenvoudig in gebruik, maar bevat tegelijk genoeg opties om bepaalde aspecten wat nauwkeuriger te regelen. Net als bij Sidecar zullen makers van externe apps niet blij zijn dat Apple het nu stnadaard in macOS heeft gestopt. Het verlaagt echter wel de drempel voor een veel grotere groep om wat meer op het computergebruik te gaan letten – ook voor mensen die niet snel geneigd waren om er speciale software voor te installeren.

Voice Control
Voice Control is een functie voor mensen die traditionele invoerapparatuur niet kunnen gebruiken. Het maakt het mogelijk om je Mac volledig met je stem te bedienen, mede dankzij Siri. Het mooie hiervan is dat het ook nuttig is voor mensen die hun Mac handsfree willen bedienen, bijvoorbeeld omdat je snel last krijgt van RSI, of omdat je je handen niet vrij hebt. Denk bijvoorbeeld aan iemand die een zwaar muziekinstrument in handen heeft en even iets op de Mac wil opzoeken. Het werkt overigens ook in iOS en iPad OS.

Het testen van deze functie vergt wel wat gewenning, zeker als je niet zo vaak spraakbediening gebruikt. Iets met een muis aanraken voel opeens zo simpel! Maar als je daartoe niet in staat bent, kan Voice Control je zeker helpen. Je kunt bijvoorbeeld met “Open …” een app openen en vervolgens vragen om de getallen te tonen, waarmee je specifieke onderdelen als het ware kunt aanwijzen. In plaats van “Nieuw bericht” zeg je het nummer. We zijn benieuwd hoe dit gaat werken in apps van derden.

Catalina Zoek mijn

Daarmee hebben we vier belangrijke vernieuwingen in macOS Catalina langsgelopen, maar er zijn nog veel meer, zoals het makkelijker terugvinden van je zoekgeraakte MacBook met Zoek mijn, meer acties goedkeuren met je Apple Watch, mailtjes blokkeren van een specifieke afzender, de nieuwe galerij-weergave voor Notities, een nieuw Safari-startscherm met Siri-suggesties, de mogelijkheid om mappen te delen in iCloud Drive, de native integratie van Finder met online opslagdiensten als Dropbox, verbeterde Gatekeeper-beveiliging en een activatieslot voor MacBooks met T2-chip.

Voorheen was de lijst met verbeteringen in macOS bescheiden in vergelijking met iOS maar dat lijkt vanaf dit jaar te gaan veranderen. Heel veel nieuwe functies die naar iOS en het nieuw aangekondigde iPadOS komen, zijn ook meteen in macOS te vinden en iet pas volgend jaar.

Conclusie macOS Catalina preview

We hebben al jaren het gevoel dat macOS achter bleef bij iOS, bijvoorbeeld wat de beschikbaarheid van apps betreft. Voor externe ontwikkelaars was macOS als platform minder interessant en Apple zelf bracht vernieuwingen zoals de App Store pas veel later of helemaal niet op de Mac uit. Catalina maakt een flinke inhaalslag en bijna al die vernieuwingen zijn meteen al in de beta-versie beschikbaar. Het is dus niet een kwestie van jarenlang wachten tot Apple de beloofde apps uitbrengt; ze zijn vanaf september al door iedereen te gebruiken. Wel missen we nog een aantal dingen, zoals Siri Shortcuts voor de Mac. Maar je kunt al wel met Zoek mijn, Schermtijd, de Podcasts-app en de nieuwe Muziek-app aan de slag. Er zitten ook nieuwe functies die het dagelijkse werk op je Mac gemakkelijker maken, waarbij voor ons de drie functies Voice Control, Side Car en Sign in with Apple eruit springen. Het uiteindelijke resultaat van Apple’s inspanningen zullen we pas over een tijdje zien, als Catalyst en SwiftUI goed op stoom zijn en de nauwere samenwerking tussen iOS en macOS met functies als Sidecar een dagelijkse gewoonte is geworden.

Lees verder:

Suggestie hoe we dit artikel kunnen verbeteren? Laat het ons weten!