‘Aankomende identificatie-app van Nederlandse overheid vereist Apple- of Google-account’: waarom experts zich zorgen maken

Vanuit Europa worden Europese lidstaten geacht om voor het einde van dit jaar een eigen identificatie-app uit te brengen. Daarmee kunnen Europese burgers zich digitaal identificeren. In Nederland hebben we voor bepaalde diensten natuurlijk al DigiD, maar er wordt al een tijd gewerkt aan een app waarmee je bijvoorbeeld een identiteitsdocument digitaal kan tonen. Follow the Money heeft ontdekt dat de aankomende NL-wallet-app, die op den duur mogelijk DigiD gaat vervangen, niet werkt zonder Google- of Apple-account. Hoe zit dit precies?

‘NL-wallet app werkt niet zonder speciale Apple- en Google-software’

Hoe zit het nu precies? Uit het stuk van Follow the Money wordt gesuggereerd dat je als gebruiker een Apple- of Google-account zou moeten hebben. Alsof je de login met Apple-optie zou moeten gebruiken om de app te gebruiken. Maar dat lijkt iets genuanceerder te liggen. De aankomende NL-wallet app lijkt aan de achterkant gebruik te gaan maken van beveiligingssoftware van Apple en Google, die checken of geïnstalleerde apps wel veilig en betrouwbaar zijn. Voor iOS is dat de App Attest-service, terwijl voor Google dat de Play Integrity-software is.

Een woordvoerder van staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit, bevestigt dat er vanuit veiligheidsredenen voor de software van Apple en Google gekozen is. Deze zouden volgens de woordvoerder “voorzien in de ondersteuning en bescherming van een grote gebruikersgroep”.

Wat niet genoemd wordt bij Follow the Money, is dat je momenteel voor DigiD ook een Apple Account nodig hebt. Als je de DigiD-app wil gebruiken op een iPhone, moet je deze uit de Apple App Store downloaden. Om apps überhaupt te kunnen downloaden, moet je een Apple Account hebben. DigiD werkt in sommige gevallen ook alleen met een gebruikersnaam, wachtwoord en controle via sms, maar steeds meer overheidsdiensten vereisen het gebruik van de app.

Zorgen vanuit privacy-experts

Privacy-expert Jaap-Henk Hoepman zegt tegenover Follow the Money zich zorgen te maken over de gevaren koers voor de nieuwe NL-wallet-app. “Het uitgeven van identiteitsdocumenten, papier of digitaal, is nadrukkelijk een taak van de overheid”, zo zegt hij. “Die moet dat zoveel mogelijk in eigen hand houden en niet uitbesteden aan Apple en Google”.

Bekijk ook

Kun je een iPhone zonder iCloud gebruiken? Dit zijn de functies waarvoor er alternatieven zijn

De iPhone en iCloud gaan hand in hand en de meeste mensen zullen dan ook gewoon ingelogd zijn met een iCloud-account bij het gebruik van de iPhone, maar wat als je dat niet wil? Kun je een iPhone wel zonder iCloud gebruiken en hoe doe je dat dan? Welke functies mis je en waarvoor kun je alternatieven instellen? Dat lees je allemaal hier.

Ook Bart Jacobs, hoogleraar computer security, privacy & identity, betwijfelt de keuze. Hij zegt dat de ontwerpkeuze “slecht past in het Nederlandse en Europese streven naar digital eautonomie”. De discussie is vooral relevant sinds de geplande overname van het bedrijf Solvinity, de beheerder van DigiD. Er waren plannen dat Solvinity overgenomen zou worden door het Amerikaanse softwarebedrijf Kyndryl. Diezelfde staatssecretaris Aerdts heeft onlangs besloten dat deze overname verboden is, naar eigen zeggen “ter bescherming van het publieke belang”. Solvinity slaat namelijk de gegevens die door DigiD gebruikt worden op. Als dat in Amerikaanse handen komt, zou de Amerikaanse overheid de toegang tot DigiD kunnen blokkeren.

Vandaar dat er steeds vaker opgeroepen wordt om digitale middelen aan te bieden die los staan van Amerikaanse bedrijven. Maar bij de NL-wallet lijkt er niet sprake te zijn dat de daadwerkelijke identiteitsgegevens in handen komen van Apple of Google. De bedrijven controleren alleen dat de app legitiem is en controleren de betrouwbaarheid. Zij krijgen geen inzicht in de daadwerkelijk gegevens. Bij de geplande overname van het bedrijf achter DigiD was dat wel het geval.

De Nederlandse overheid zou kunnen beslissen om de aankomende NL-wallet app buiten de App Store aan te bieden. Sinds 2024 kunnen ontwikkelaars in de EU apps buiten de App Store via de eigen site distribueren. Dat is echter lang niet zo gebruiksvriendelijk als via de App Store.

De woordvoerder van de staatssecretaris zegt dat er momenteel niet gewerkt wordt aan een versie die zonder de software van Apple en Google werkt. Het wordt echter ook niet uitgesloten dat dat uiteindelijk toch gaat gebeuren.

Bekijk ook

Apple start met digitaal paspoort in Wallet-app – maar nog niet bij ons

Apple biedt in haar Wallet-app nu ondersteuning voor digitale paspoorten, maar voorlopig alleen in de Verenigde Staten. Hoe werkt het en zijn er ook plannen voor Europese digitale paspoorten?